Actueel
Paascongres 2011: ‘Emotie versus Verstand’.
woensdag 15 juni 2011
In de periode van 12-14 mei jl. heeft het jaarlijkse Paascongres plaatsgevonden in bezinningscentrum Emmaus te Helvoirt, met financiële steun van stichting Kerk en Wereld. Het Paascongres is een initiatief van VGS - NL en wordt elk jaar georganiseerd door een aangesloten Gereformeerde Studentenvereniging. Dit jaar was het thema ‘Emotie vs. Verstand'. Elke dag maken we keuzes. Welke keuze we maken is afhankelijk van verschillende factoren. Tijdens het Paascongres 2011 stond de vraag centraal hoe we keuzes maken. Is het maken van keuzes een rationeel proces of hebben vooral emoties invloed op onze keuzes? Het congres bestaat uit een drietal lezingen van gerenommeerde sprekers in dit vakgebied en een 15-tal thema gerelateerde workshops.
De eerste lezing werd gehouden door prof. Lamme. Hij begon zijn lezing met de vraag in hoeverre de stelling ‘ik denk, dus ik ben' klopt. Prof. Lamme stelde dat veel van onze keuzes niet rationeel zijn, maar dat onze emoties een grote rol spelen. De conclusie van prof. Lamme is dat onze plannen weinig invloed hebben op ons gedrag. De mens wordt beïnvloed door informatie die onbewust bij de mens binnenkomt. Het gedrag van de mens kan daarom het beste worden veranderd door de omgeving te veranderen. Hoewel een mens altijd probeert zijn gedrag te rationaliseren, zijn de redenen die mensen geven vaak weinig waard. Wil je echt weten hoe iemand is dan moet je naar zijn gedrag kijken. Want "wie je bent is wat je doet".
De tweede lezing werd gegeven door Prof. Glas. Hij gaat er vanuit dat onze wil centraal staat bij het maken en uitvoeren van onze keuzes. In zijn lezing stelt hij de vraag wat de wil eigenlijk is. Hij stelt dat al onze keuzes alleen betekenis krijgen in relatie met onze omgeving; in relatie met andere mensen. Een bepaalde situatie vraagt om een reactie. Met onze wil kunnen we een keuze maken welke reactie het beste past bij die situatie. Wat de beste reactie is, is afhankelijk van verschillende aspecten van het geheel van de werkelijkheid. Keuzes maken is geen kwestie van emotie of verstand; elementen van beide zijn belangrijk bij het maken van keuzes.
In de derde lezing werd door prof. Van den Toren gekeken hoe we een keuze maken voor God. De visie van prof. Van den Toren is allereerst dat het belangrijk is dat we onze keuzes (onder andere die voor het geloof) verantwoorden. Dit doen we door te verwijzen naar rationele redenen, maar ook door te verwijzen naar ons gevoel en onze overtuigingen. Voor een goede keuze hebben verstand, gevoel en wilskracht elkaar nodig, één van die factoren is niet doorslaggevend. Wat de juiste keuze is kan niet altijd rationeel worden bepaald. Soms moet op basis van een aanwijzing gewoon worden gehandeld, zonder zekerheid dat het echt juist is. Door bepaalde deugden te ontwikkelen wordt ook duidelijk waarom die deugden goed zijn. Dit geldt ook voor het geloof. Door als christen te leven raken we ontvankelijk voor het bovennatuurlijke en kunnen we God beter ervaren.
Waar alle sprekers uiteindelijk op uitkomen is dat onze daden uiteindelijk minstens net zo belangrijk zijn als onze verklaringen en verantwoording. Met Jakobus stellen de sprekers dat een overtuiging zonder daden leeg is. Juist handelingen laten zien wat een persoon echt belangrijk vindt. Het is niet nodig pas een keuze te maken als alle feiten empirisch zijn vastgesteld, ook gevoelens, overtuigingen en intuïties kunnen een rol spelen. Door te handelen kunnen we erachter komen of de gemaakte keuzes inderdaad de juiste zijn. Zolang we daarover maar verantwoording durft af te leggen tegenover onszelf, tegenover andere mensen en tegenover God.
Naast de drie lezingen waren de workshops een zeer nuttige toevoeging en gaven deze een extra verdieping in het onderwerp. Wij kunnen als organisatie concluderen dat het congres op een zeer inhoudelijk verdiepende wijze een bijdrage heeft kunnen leveren aan de manier waarop de participerende studenten nadenken over het maken van keuzes in relatie met onze christelijke identiteit. Mocht u meer willen lezen over het congres verwijzen wij u naar onze internetsite www.paco2011.lcgs.nl.
Gerard Slot
juni 2011
