Actueel

"Sociale wetenschappers moeten maatschappelijk debat niet ontlopen"

maandag 26 december 2011

Op 16 december 2011 hield Joep de Hart zijn inaugurele rede in de Bovenkerk in Kampen. De Hart is bijzonder hoogleraar 'Nieuwe en vernieuwende vormen van christelijke gemeenschap in hun betekenis voor de Nederlandse samenleving' vanwege de stichting Kerk en Wereld, aan de PThU. Een kort gesprek met De Hart.

Wist je een jaar geleden eigenlijk wel wat Kerk en Wereld voor een organisatie is?

"Natuurlijk, welke Nederlandse godsdienstsocioloog heeft nu nooit gehoord van mensen als Willem Banning of Karel Eijkman? Kerk en Wereld zie ik als een milieu waar de profetische traditie in het christendom wordt gekoesterd en steeds weer geactualiseerd. Juist die combinatie is belangrijk in een dynamische wereld waar zowel veel dominees uit de pruikentijd als valse profeten en volksmenners aan de weg timmeren."

Waarom heb je besloten te reageren op de Kerk en Wereld-vacature van bijzonder hoogleraar?
"Ik heb er goed over nagedacht. Van verschillende kanten was ik geattendeerd op de vacature, die geen schertsvacature bleek te zijn, al lang in het geheim toebedacht aan een kandidaat – iets wat helaas niet ongebruikelijk is in het vermeend waardenvrije milieu van de universitaire wereld. Ik had een goede indruk van de PThU en de combinatie met Kerk en Wereld deed een zilveren belletje rinkelen in mijn hart. Mijn schoonfamilie is een echt Kerk en Wereld-milieu: vrijzinnige protestanten die vooruit willen met de maatschappij."

Hoe kijk je terug op de oratie in Kampen?
"Het was wel zo ongeveer zoals ik het mij gewenst had, alleen het weer had beter gekund. Een prachtige kerk, veel oprecht geïnteresseerde mensen, die je maar liefst een hele dag omringen met hun aandacht en sympathie. Een leuk boekje, veel decorum, en last but not least: vervolgens het vermaarde Kampense uitgaansleven in! En dan tot besluit nog wakker worden in een Bed & Breakfast, uitkijkend over de IJssel..."

Waar verheug je je het meest op?
"Dat ik nu wat meer professionele tijd vrij kan maken voor nadenken over waar het met de religie en de kerken naar toe gaat, is voor mij een belangrijke factor. Iets wat misschien moeilijk voorstelbaar is voor mensen die daar hun halve leven al fulltime mee bezig zijn. En het lijkt mij ook leuk weer eens onderwijs te geven. In mijn psychologietijd heb ik veel geleerd van studenten en hun vragen."

De afgelopen maanden was je zeer vaak te vinden in media, te horen op radio, te zien op tv, etc. Kunnen we dit de komende jaren ook verwachten?
"Ik sluit niets uit. Ik blijf proberen mijn monastieke neigingen te onderdrukken en de deur van de ivoren toren heb ik al helemaal nooit open kunnen krijgen. Nee, serieus, ik vind dat sociale wetenschappers ernaar moeten streven hun bevindingen zo nu en dan ook voor een breder publiek toegankelijk te maken en dat ze het maatschappelijk debat niet moeten ontlopen. Want op de keeper beschouwd gaat het bij de sociologie toch om vormen van tijdsdiagnostiek, om een analyse van ontwikkelingen in de samenleving."

Klik hier om de tekst van de oratie te lezen.